Anadolu’nun Bozkırında Yeşeren Sanat: Baksı Ve Kenan Yavuz Müzeleri Keşif Rehberi

Yazar: Hüner MedyaTarih: 2025-12-17

Anadolu’nun Bozkırında Yeşeren Sanat: Baksı ve Kenan Yavuz Müzeleri Keşif Rehberi

Türkiye’de sanatın ve kültürün kalbi genellikle İstanbul veya Ankara gibi metropollerde atar sanılır. Ancak son yıllarda bu algıyı yıkan, bozkırın ortasında birer vaha gibi yükselen iki mucizevi yapı var: Baksı Müzesi ve Kenan Yavuz Etnografya Müzesi.

Bayburt’un sessiz köylerinde kurulan, sınırları aşıp Avrupa’nın en prestijli ödüllerini toplayan bu iki müze, sadece birer sergi alanı değil; toprağa, köklere ve yaşanmışlığa birer saygı duruşu niteliğinde. Karadeniz ve Doğu Anadolu turlarının gizli yıldızları olan bu müzeleri Geziland rehberliğinde yakından tanımaya ne dersiniz?

Çoruh Vadisi’ne Bakan Bir Rüya: Baksı Müzesi

Bayburt merkeze yaklaşık 45 kilometre uzaklıkta, eski adıyla Baksı, bugünkü adıyla Bayraktar Köyü’nde, bir tepenin üzerinde uzay üssünü andıran modern bir yapı gördüğünüzde şaşırmayın. Burası, Prof. Dr. Hüsamettin Koçan’ın doğduğu topraklara kurduğu hayali: Baksı Müzesi.

Baksı Ne Demek?

Kırgız Türkçesinde "Şaman", "İyileştirici" veya "Koruyucu" anlamına gelen Baksı, müzenin misyonunu da özetliyor. Burası, göç nedeniyle boşalan köyleri sanatla iyileştirmeyi ve geleneksel ile moderni aynı çatı altında buluşturmayı hedefliyor.

Neden Görmelisiniz?

Baksı Müzesi, alışılagelmişin dışında bir konsepte sahip. Müzenin ana sergi salonunda modern çağdaş sanat eserlerini incelerken, hemen yan tarafta bölge halkının yüzyıllardır kullandığı ehramları, çömlekleri ve tarım aletlerini görebilirsiniz. Bu tezatlık, ziyaretçiye eşsiz bir zaman yolculuğu deneyimi sunuyor.

Müze, bu özgün yapısıyla 2014 yılında Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü kazanarak Joan Miro ve Guggenheim gibi dünya devlerinin arasına adını yazdırmıştır. Çoruh Vadisi’ne bakan kütüphanesi ve konukeviyle Baksı, sadece gezilip görülecek bir yer değil, ruhunuzu dinlendireceğiniz bir inziva noktasıdır.

Geziland Notu: Baksı Müzesi'ne giden yol, kıvrımlı ve manzaralı dağ yollarından geçer. Bireysel araçla gitmek zorlu olabilir, bu yüzden bölgeye hakim deneyimli şoförlerin olduğu turları tercih etmek konforunuzu artırır.

Köklere Dönüşün Hikayesi: Kenan Yavuz Etnografya Müzesi

Baksı’dan sonra rotamızı Bayburt’un Demirözü ilçesine, Beşpınar Köyü’ne çeviriyoruz. Burada bizi, iş insanı Kenan Yavuz’un çocukluğunun geçtiği köy evini koruma içgüdüsüyle başlayan ve dünya çapında bir müzeye dönüşen hikayesi karşılıyor.

Yaşayan Müze Konsepti

Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, "bize ait olan güzellikleri korumak" mottosuyla yola çıkmış bir kültür kompleksi. Burası cam fanuslar arkasında sergilenen eserlerden ibaret değil. Müze, "Somut Olmayan Kültürel Miras" konusunda uzmanlaşmış durumda.

Müzenin içerisinde;

• Eski köy konakları,

• Tarım aletleri sergisi,

• Geleneksel bezir yağı değirmeni,

• Köy kütüphanesi,

• Ve muhteşem mimarisiyle dikkat çeken "Lora Han" butik oteli bulunuyor.

Avrupa Yılın Müzesi Ödülü (Silletto Ödülü)

Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, yerel halkın katılımını sağladığı ve kültürel mirası yaşattığı için 2021 Avrupa Yılın Müzesi Ödülleri (EMYA) kapsamında Silletto Ödülü'ne layık görülmüştür.

Ziyaretiniz sırasında, eğer şanslıysanız tırpanla ot biçme şenliklerine, tandırda ekmek yapımına veya kavurga geleneğine denk gelebilirsiniz. Burası, Anadolu’nun kaybolmaya yüz tutmuş köy hayatını modern dünyaya hatırlatan bir hafıza merkezi gibidir.

İki Müze Arasındaki Bağ: Neden Birlikte Gezilmeli?

Bayburt’taki bu iki müze, aslında birbirini tamamlayan iki parça gibidir.

1. Baksı, yüzünü geleceğe ve çağdaş sanata dönerek yereli evrenselleştirir.

2. Kenan Yavuz Etnografya Müzesi ise yüzünü geçmişe dönerek kökleri ve gelenekleri korur.

Bu iki noktayı içeren bir rota, ziyaretçiye Anadolu kültürünün ne kadar derin ve katmanlı olduğunu kanıtlar. İstanbul Modern'de veya Louvre'da bulamayacağınız "samimiyeti" ve "toprak kokusunu" burada bulursunuz.

Ziyaretçiler İçin Pratik Bilgiler ve İpuçları

• Ulaşım: Müzeler Bayburt şehir merkezine ve birbirlerine mesafelidir (Araba ile yaklaşık 45-60 dk). Toplu taşıma imkanları kısıtlıdır. En rahat ulaşım, Erzurum veya Trabzon havalimanı bağlantılı Geziland Karadeniz Turları veya özel transferler ile sağlanmaktadır.

• Zamanlama: Müzeler genellikle Pazartesi günleri hariç haftanın her günü ziyarete açıktır. Ancak kış şartlarının ağır geçtiği bu coğrafyada, ziyaret için en ideal zaman Mayıs - Ekim ayları arasıdır.

• Giriş Ücretleri: Her iki müzenin de giriş ücretleri dönemsel olarak güncellenmektedir ve Müzekart geçerli değildir. Güncel bilgiler için müzelerin resmi web sitelerini kontrol etmenizde fayda var.

Geziland ile Kültürün İzinde

Sadece doğayı değil, insan hikayelerini ve sanatı da keşfetmek isteyen gezginler için Bayburt, artık transit geçilecek bir şehir değil, konaklanacak bir destinasyon.

Geziland olarak, klasik Karadeniz turlarının ötesine geçiyor; sizi Sümela'dan alıp Baksı'nın tepelerine, oradan Kenan Yavuz'un harman yerine götürüyoruz. "Gezmek" sadece yer değiştirmek değil, yeni hikayelere tanıklık etmektir.

Siz de Anadolu'nun kalbindeki bu kültür hazinelerini keşfetmek, bozkırın sessizliğinde sanatın sesini duymak istiyorsanız, Geziland Kültür Turları programlarımızı incelemeyi unutmayın.

Daha fazla bilgi ve etkinlik takvimi için Baksı Müzesi Resmi Web Sitesi ve Kenan Yavuz Etnografya Müzesi sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.